Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň şu ýylyň 26-njy

awgustynda sanly ulgam arkaly geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde bugdaý

ekişine başlamaga ak pata bermegi bilen ruhlanan welaýatymyzyň gallaçylary 2-nji

sentýabrda bu jogapkärli möwsüme guramaçylykly girişdiler. Il sylagly ýaşulular,

gallaçy daýhanlar, obasenagat toplumynyň hünärmenleri, daýhan hojalyklarynyň

ýolbaşçylary, kuwwatly hem ýokary öndürijilikli tehnikalara başarjaňlyk bilen erk

edýän mehanizatorlar şol gün Serdar etrabynyň «Goç» daýhan birleşiginiň

ekerançylyk meýdanyna ýygnandylar. Bu ýerde welaýatymyzyň bagşy-

sazandalarynyň, estrada aýdymçylarynyň Berkarar döwletiň täze eýýamynyň

Galkynyşy döwrüni wasp edýän şowhunly aýdym-sazlary belentden ýaňlanýar.

Bugdaý ekişiniň başlanmagy mynasybetli guralan dabara gatnaşmak üçin bu

ýere gelenler dürli oba hojalyk gurallarynyň, ekişde ulanyljak tehnikalaryň, olaryň

ätiýaçlyk şaýlarynyň, dürli azyk, çörek we çörek önümleriniň, amaly-haşam

sungatynyň hem-de el işleriniň sergilerini höwes bilen synlaýarlar. Hatar tutup

oturan ak öýler, döwrebap bezelen sahnada ýerine ýetirilýän ajaýyp tanslar, folklor

çykyşlary hem-de sahna oýunlary bu ýere ýygnananlara ruhy lezzet paýlaýar.

Dabaranyň aýgytlaýjy pursadynyň gelip ýetmegi bilen, Arkadagly

Serdarymyzyň tabşyrygyna laýyklykda, welaýatymyzyň il sylagly ýaşululary,

asylly däbe görä ekişi «Bismilla» bilen başlap, ilkinji bolup, topraga bugdaý

tohumlaryny sepýärler. Olaryň yzysüre bolsa depelerinde ýaşyl Baýdak pasyrdaýan

traktorlar herekete girizilýär. Altyn güýzüň başynda guramaçylykly badalga berlip,

kalbyňda ýakymly duýgulary oýarýan şeýle pursady synlap duran adamlar geljek

ýylyň hasylynyň bereketli bolmagyny Beýik Biribardan dileg edýärler.

* * *

Bugdaý ekişine girişilmegi mynasybetli welaýat häkimliginiň mejlisler

zalynda «Ak pataňyz üçin sag bol, Arkadagly Serdarymyz!» atly dabaraly maslahat

geçirildi. Onda bugdaý ekişini öz wagtynda, guramaçylykly geçirmegiň meseleleri

ara alnyp maslahatlaşyldy. Welaýat, şeýle hem etrap-şäher häkimleriniň, daýhan

2

birleşikleriň başlyklarynyň, oba hojalygyna dahylly pudaklaryň ýolbaşçylarynyň,

degişli hünärmenleriň, mehanizatorlaryň, jemgyýetçilik guramalaryň wekilleriniň,

il sylagly ýaşulularyň we ussat gallaçy daýhanlaryň gatnaşmaklarynda geçirilen

dabaraly maslahatda çykyp geplänler bugdaý ekişini öz wagtynda we bildirilýän

talaba laýyk geçirmek üçin ähli şert-mümkinçilikleriň bardygyny aýdyp, jogapkärli

möwsümde gazanyljak üstünlik geljekki bol hasylyň kepilidir diýip nygtadylar.

Ekişde ulanyljak tehnikalar öňünden taýýar edildi. Welaýatymyzyň toprak-howa

şertlerine laýyklykda, topraga sepiljek bugdaý tohumlarynyň aýratynlyklary

bellenildi.

Ýurdumyzyň tebigat dünýäsi özboluşlydyr. Günorta-Günbatar Köpetdag ösümliklere örän

baýdyr. Olaryň biri-de türkmen selmelegidir. Bu ösümligiň dünýäde bäş görnüşi bolup,

ýurdumyzda bir görnüşi duş gelýär.

Türkmen selmelegi dag derman ösümligi bolup, ol toýunly, oňat çyglaşan mele

topraklarda, çagylly we daşly günorta eňňitlerde, agaçdyr gyrymsy agaçlaryň arasynda,

garatikenleriň jeňňelliklerinde ösüp boý almagy halaýar. Boýy 20-40 santimetre çenli ýetýär.

Türkmen selmelegi noýabr-aprel aýlarynda gülleýär, maý-iýul aýlarynda miweleri

bişýär. Ösümlik tohumyndan köpelýär. Türkmen selmelegine ülkämizde deňiz

derejesinden 800-1200 metr belentlikde duş gelmek bolýar. Ösümlik 3-4 ýyldan soň miwe

berip başlaýar, Günorta-Günbatar Köpetdagda: Hozluda, Şywlanda, Altybaýda,

Galalygözde, Hydyrsuwda, Çokagaçda, Süntde gabat gelýär. Ol köp ýaşaýan, sowuga

durnukly, Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizilen ösümlikdir.

Dermanlyk maksatlary üçin miwesi, ýapragy, köki çig mal bolup hyzmat edýär.

Gahryman Arkadagymyzyň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly ylmy-

ensiklopedik eserinde türkmen selmeleginiň dermanlyk häsiýetleri barada giňişleýin

maglumat berilýär.

Ýurdumyzda dowam edýän tomusky dynç alyş möwsüminde mekdep okuwçylary

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda wagtlaryny gyzykly we täsirli geçirýärler.

Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasy tarapyndan düzülen ýörite

meýilnama esasynda çagalar bilen gyzykly, täsirli çäreler, duşuşyklar, gezelençler,

sport ýaryşlary we döredijilik bäsleşikleri geçirilýär. Ýakynda TMÝG-niň welaýat we

Türkmenbaşy şäher geňeşleri, şeýle hem welaýat sport we ýaşlar syýasaty Baş müdirligi

bilelikde bu ýerde ýerleşýän «Daýanç» çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezinde dynç

alýan körpeleriň arasynda «Bagtyýar çagalyk» ady bilen kenar ýakasynda çygly çägeden

şekil ýasamak boýunça bäsleşik geçirdiler. Oňa gatnaşan çagalar gülleýän, gül açýan

Watanymyzyň tebigy gözelliklerini, ajaýyp «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyny,

bagtyýar çagalygy, ýurdumyzda gurulýan ajaýyp binalary şekillendirdiler. Bäsleşikde

«Awaza» topary birinji, «Asuda» topary ikinji, «Şatlyk» topary bolsa üçünji orunlary

eýelediler.

«Daýanç» çagalar sagaldyş we dynç alyş merkeziniň sport meýdançasynda

«Berkarar döwletiň sagdyn nesilleri» ady bilen sportuň dürli görnüşleri, şeýle-de deňziň

kenarynda tanap çekmek boýunça geçirilen bäsleşikler hem täsirli boldy. Gyzykly we

çekeleşikli geçen sport bäsleşiklerinde ýeňiji bolan çagalara ýadygärlik sowgatlar

gowşuryldy.

Bäsleşiklerden soň çagalar «Awaza» derýasynda gaýykda gezelenç etdiler we

Hazar deňziniň, tebigatyň gözelliklerini synladylar.

Balkanabat şäherindäki «Türkmeniň ak öýi» binasynda Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň welaýat bölüminiň, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň welaýat birleşmesiniň bilelikde guramaklarynda  «Gülüň owadan!» atly bäsleşigiň welaýat tapgyry geçirilip, oňa bäsleşigiň deslapky tapgyrlarynda ýeňiji bolan gelin-gyzlar gatnaşdylar.

Zenanlar bäsleşigiň şertlerine laýyklykda, keçe taýýarlamakda ulanylýan gadymy usullar, gerek bolýan gurallar we olaryň atlary barada gürrüň berdiler. Keçä gerekli bolan ýüňi saýlamak, saýmak, daramak, boýamak, pişge etmek, keçäniň gamyşyny çykamak ýaly işleri birin-birin görkezdiler. Berlen wagtyň dowamynda boýy 1,5 metr, ini 1 metr bolan keçelere «Ak tüýnük», «Gyzyl tüýnük», «Gözenek», «Gülýaýdy», «Sekiz goçak», «Barmak», «Gapyrga», «Öküz oňurga» ýaly nagyşlary salyp güllediler. Keçäni salmakda we basmakda bäsleşdiler. Keçe bilen baglanyşykly taryhy maglumatlary, keçe nagyşlaryndan söhbet açýan gadymy rowaýatlary, yrymlary, keçäniň boýaglaryny çöpboýadan alan ene-mamalarymyzdan dowam edip gelýän söhbetleri aýdyp berdiler. Gözellik sungaty hasaplanylýan keçelerimize degişli rowaýatlary, degişmeleri, aýdyşyklary şahyrana sözlerde beýan etdiler hem-de sahnalarda ýerine ýetirdiler.

Bäsleşigiň netijesi boýunça Türkmenbaşy etrap medeniýet merkeziniň müdiriniň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji Tuwakgül Meredowa birinji, Esenguly etrabynyň Bugdaýly obasynyň ýaşaýjysy Gülruh Nyýazmyradowa ikinji orunlara mynasyp boldular. Olar bäsleşigiň döwlet tapgyryna gatnaşarlar.

Türkmenbaşy etrabynyň çäginde ýerleşýän «Guwlyduz» kärhanasy egsilmez

tebigy baýlyklarymyzyň biri bolan nahar duzuny senagat taýdan gaýtadan

işlemekde Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň öňde goýýan

belent wezipelerine mynasyp goşant goşýan döwrebap senagat kärhanalarynyň biridir.

Ýurdumyzyň tebigy baýlyklaryny halkymyzyň abadan, bolelin ýaşaýyş-durmuşyny

üpjün etmäge, ykdysadyýetimiziň kuwwatynyň dowamly pugtalandyrylmagyna

gönükdirmek bolsa, hormatly Prezidentimiziň üstünlikli dowam etdirýän giň gerimli

özgertmeleriniň esasy maksady bolup durýar. Şonuň üçin ykdysadyýetiň geljegi uly

pudaklarynyň biri bolup durýan himiýa senagatynyň baý tebigy serişdelere

daýanýan çig mal we önümçilik mümkinçiliklerini netijeli peýdalanmakda, pudagyň

maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmakda guwandyryjy sepgitlere

ýetilýär. Gahryman Arkadagymyzyň aladalary bilen geçen ýyllarda «Guwlyduz»

kärhanasynda hem döwrebaplaşdyryş işlerini geçirmekde düýpli öňegidişlikler

gazanyldy. Kärhananyň binýadynda täze önümhananyň işi ýola goýuldy. Munuň özi

kärhananyň ýyllyk önümçilik kuwwatyny nahar duzuny öndürmekde 40 müň tonna,

gerdejik görnüşli tehniki duz babatda bolsa 2 müň 500 tonna çenli ýetirmäge şert

döretdi. Hususy işewürlerimiz tarapyndan durmuşa geçirilen bu işler

«Türkmenhimiýa» döwlet konserniniň baýry önümçilik kärhanasynda öndürilýän

önümleriň hil derejesine hem oňyn täsirini ýetirdi.

Uly üstünliklere eýe bolýan «Guwlyduz» kärhanasynyň zähmet topary

«Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylyny hem mynasyp zähmet görkezijilerine

besleýär. Ýylyň başyndan bäri kärhana boýunça senagat taýdan gaýtadan işlemek

üçin gazylyp alnan duzuň umumy möçberiniň 48 müň 296 tonnadan geçip, 102

göterim zähmet üstünliginiň gazanylmagy munuň anyk subutnamalarynyň biridir.

Bu döwürde önümçi-ligiň dürli pudaklarynda giňden ulanylýan gerdejik görnüşli

tehniki duz öndürmekde iş meýilnamasyna 103,9 göterim hötde gelindi.

Munuň özi önümiň 42 müň 930 tonnasynyň çykarylandygyny görkezýär.

Umumy gaplanan nahar duzy 15 müň 274 tonna ýetip, geçen ýylyň degişli döwri

bilen deňeşdireniňde, önümçiligiň ösüş depgini 156,7 göterime deň boldy. Ýetilýän

sepgitler pudagy mundan beýläk-de ösdürmekde Arkadagly Serdarymyzyň edýän

aladalaryna kärhananyň hünärmenleriniň hoşallyklarynyň mynasyp beýanydyr.